Drugs en Uberchauffeurs: rijbewijs en boete

Wie als ride-sharing chauffeur passagiers vervoert via een platform zoals Uber, rijdt niet alleen met een voertuig maar ook met een inkomen, een reputatie en vaak een afhankelijk klantenritme rond. Een positieve controle op verdovende middelen kan dan veel verder gaan dan een gewone verkeersboete: de rit stopt onmiddellijk, het rijbewijs kan tijdelijk worden ingetrokken, de zaak kan voor de politierechtbank komen en het platform of de verzekeraar kan vragen stellen. Dit artikel legt uit wat op 10 november 2026 in België geldt voor een ride-sharing chauffeur die wordt gecontroleerd op Drugs, met bijzondere aandacht voor art. 37bis Wegverkeerswet, de speekseltest, de speekselanalyse, de bloedanalyse, het rijverbod ter plaatse en de gevolgen voor het professioneel rijden.

Waarom een ride-sharing chauffeur extra kwetsbaar is

Een Uberchauffeur of andere ride-sharing chauffeur valt in het verkeersrecht in de eerste plaats onder dezelfde regels als elke andere bestuurder van een motorvoertuig. De Wegverkeerswet maakt voor art. 37bis, § 1 geen aparte strafcategorie voor platformchauffeurs. Wie achter het stuur zit en boven de wettelijke grenswaarde positief wordt bevonden voor de in de wet vermelde stoffen, kan vervolgd worden, ook als hij op dat moment een passagier vervoert, onderweg is naar een klant of net zonder passagier rondrijdt.

Het verschil zit vooral in de praktische impact. Een bestuurder die af en toe privé rijdt, verliest bij een controle misschien tijdelijk zijn mobiliteit. Een ride-sharing chauffeur kan door hetzelfde feit onmiddellijk inkomsten missen, ritten moeten annuleren en problemen krijgen met de voorwaarden van het platform. De politierechtbank kijkt juridisch naar het verkeersmisdrijf, maar bij de concrete strafmaat kunnen de omstandigheden van het rijden, de verantwoordelijkheid tegenover passagiers en de verkeersveiligheid wel een rol spelen.

Belangrijk is dat België geen puntenrijbewijs kent. Een Belgische bestuurder verliest dus geen “punten” door een positieve controle. Dat betekent niet dat de gevolgen licht zijn. Een veroordeling kan leiden tot een geldboete, een eventueel verval van het recht tot sturen, herstelvoorwaarden en bijkomende kosten. Voor een chauffeur die dagelijks rijdt, kan zelfs een beperkt rijverbod economisch zwaar doorwegen.

Een ride-sharing chauffeur doet er daarom goed aan elk document ernstig te nemen: het proces-verbaal, de kennisgeving van een tijdelijke maatregel, een uitnodiging tot verhoor, een voorstel van het parket of een dagvaarding. Via Bereken uw boete kunt u een eerste inschatting maken van de mogelijke financiële orde van grootte, maar bij een beroepsmatige rijactiviteit blijft de juridische beoordeling altijd ruimer dan het bedrag alleen.

Wat bestraft art. 37bis Wegverkeerswet precies?

Art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet bestraft niet het “zich vreemd gedragen” of het veroorzaken van een ongeval, maar de wettelijke aanwezigheid van bepaalde stoffen boven de grenswaarde. Het gaat om THC, amfetamine, MDMA, morfine of 6-acetylmorfine, of cocaïne of benzoylecgonine. De aanwezigheid moet worden aangetoond door een speekselanalyse volgens art. 62ter, § 1 Wegverkeerswet of door een bloedanalyse volgens art. 63, § 2 Wegverkeerswet.

Voor dit verkeersmisdrijf is geen bewijs vereist dat de bestuurder concreet beïnvloed was, slingerde, traag reageerde of een gevaarlijke rijstijl vertoonde. Dat is voor veel chauffeurs een onaangename verrassing. Een bestuurder kan dus stellen dat hij zich normaal voelde, dat hij veilig reed of dat de rit zonder incident verliep, maar dat neemt niet weg dat de rechter naar de wettelijke analyse kijkt. Het dossier draait dan vaak rond de vraag of de controle, de procedure, de analyse en de grenswaarde correct zijn toegepast.

Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete voor art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet 2.000 tot 20.000 euro. Dit is een niveau 1-straf in de zin van art. 36 Sw., zodat op deze eerste drugsinbreuk zelf geen gevangenisstraf staat. Een verval van het recht tot sturen is bij art. 37bis, § 1 niet automatisch verplicht, maar de rechter kan het wel opleggen wanneer de wettelijke voorwaarden daarvoor vervuld zijn.

Een haaranalyse of urineanalyse is voor dit misdrijf geen wettelijk bewijsmiddel. Dat betekent niet dat zulke elementen nooit in een ruimer dossier kunnen opduiken, maar de strafbaarstelling van art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet steunt voor de aanwezigheid boven de grenswaarde op de speekselanalyse of de bloedanalyse. Wie een dossier wil betwisten, moet daarom vooral nagaan welk staal werd gebruikt, hoe het werd afgenomen, hoe het werd bewaard en hoe het labo de analyse uitvoerde.

Van checklist tot speekseltest: hoe verloopt de controle?

De controle begint in de praktijk vaak met vaststellingen van de politie: rijgedrag, uiterlijke tekenen, verklaringen, omstandigheden van de rit of andere aanwijzingen. Art. 61bis Wegverkeerswet regelt de checklist en de speekseltest. De speekseltest is een eerste fase en mag niet worden verward met de speekselanalyse. De test is bedoeld om snel op het terrein te bepalen of verdere stappen nodig zijn.

Na een positieve speekseltest volgt op grond van art. 61ter, § 1 Wegverkeerswet een rijverbod van twaalf uur. Bij verdovende middelen geldt dat rijverbod ter plaatse dus niet op basis van een bloedanalyse, maar op basis van de positieve speekseltest of de weigering. Vóór de bestuurder opnieuw mag rijden, volgt een nieuwe speekseltest volgens art. 61ter, § 2 Wegverkeerswet. Voor een ride-sharing chauffeur betekent dit dat de rit onmiddellijk eindigt en dat verdere ritten die dag praktisch onmogelijk kunnen worden.

Na de positieve speekseltest volgt in beginsel een speekselanalyse. Een bloedproef komt enkel aan bod wanneer de speekselanalyse niet kan gebeuren, of wanneer noch een speekseltest noch een speekselanalyse mogelijk was. De bloedproef wordt afgenomen door een opgevorderde arts op vraag van de politie. Het is dus niet correct te zeggen dat de procureur in zo’n situatie de bloedanalyse beveelt.

De grenswaarden verschillen per stadium: speekseltest, speekselanalyse en bloedanalyse zijn geen identieke begrippen. Spreek daarom niet van een algemene nultolerantie. De wet werkt met specifieke stoffen, specifieke procedures en specifieke grenswaarden. De relevante bepalingen vindt u in de Wegverkeerswet en de Wegcode; een officiële startplaats voor raadpleging is de Wegcode en de Wegverkeerswet op wegcode.be.

Geen onmiddellijke inning, wel consignatie van 1.386 euro

Bij een positieve zaak onder art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet komt er geen onmiddellijke inning. Dat is een belangrijk verschil met veel andere verkeersovertredingen, zoals bepaalde snelheidsovertredingen of sommige alcoholsituaties. Een onmiddellijke inning is een vaste som die door de politie wordt voorgesteld binnen de grenzen van art. 65 Wegverkeerswet en het KB van 19 april 2014; zij is geen gerechtelijke geldboete en er komt geen berekening bovenop.

Voor art. 37bis, § 1, 1° of 5° Wegverkeerswet moet de bestuurder 1.386 euro in consignatie geven. Betaalt hij die consignatie niet, dan kan het voertuig worden ingehouden op grond van art. 65, § 3 Wegverkeerswet. Voor een chauffeur die met een eigen wagen rijdt, is dat al ingrijpend. Voor wie met een geleased, gehuurd of door een derde ter beschikking gesteld voertuig rijdt, kan de praktische en contractuele nasleep nog complexer worden.

Die consignatie is niet hetzelfde als de uiteindelijke geldboete. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete voor art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet 2.000 tot 20.000 euro. De rechter beslist binnen die wettelijke grenzen, rekening houdend met het dossier, de persoon van de bestuurder, eventuele eerdere veroordelingen en de concrete omstandigheden. Daarnaast kunnen de bijdrage aan het Fonds voor hulp aan slachtoffers van 250 euro, de gerechtskosten en de administratieve toeslag bij een rechterlijke veroordeling verschuldigd zijn.

De administratieve toeslagen moeten goed uit elkaar worden gehouden. Bij een onmiddellijke inning hoort de toeslag van art. 65, § 1 Wegverkeerswet; het tarief 2026 bedraagt 10,67 euro. Bij een bevel tot betalen in verkeerszaken hoort een andere toeslag en een verhoging van de geldsom. Bij een rechterlijke veroordeling geldt art. 162ter Sv.; het tarief 2026 bedraagt 30,56 euro. Omdat een drugsdossier niet met een onmiddellijke inning wordt afgehandeld, is vooral het onderscheid tussen consignatie, gerechtelijke geldboete, bijdrage, gerechtskosten en veroordelingstoeslag van belang.

Tijdelijk rijverbod, onmiddellijke intrekking en beroepsinkomen

Het eerste gevolg is het rijverbod ter plaatse van twaalf uur na een positieve speekseltest. Dat is een bestuurlijke veiligheidsmaatregel op de plaats van de controle, geen straf die de rechter later uitspreekt. Voor een ride-sharing chauffeur betekent het dat hij niet mag verder rijden, ook niet “nog snel” om een passagier af te zetten of naar huis te rijden. Wie toch rijdt tijdens zo’n verbod, neemt een aanzienlijk bijkomend risico.

Daarnaast kan het rijbewijs onmiddellijk worden ingetrokken. In beginsel wordt een onmiddellijke intrekking bevolen door de procureur des Konings, maar bij onder meer drugs kan de officier van gerechtelijke politie optreden in de gevallen van art. 61ter, § 1 Wegverkeerswet. De teruggave gebeurt na vijftien dagen volgens art. 56 Wegverkeerswet, tenzij de intrekking wordt verlengd via een procedure voor de politierechtbank. Een verlenging met ten hoogste drie maanden gebeurt niet zelfstandig door het parket: de procureur vordert een beschikking voor de politierechtbank, die binnen vijftien dagen in openbare terechtzitting uitspraak doet volgens art. 55bis Wegverkeerswet.

Voor de latere strafrechtelijke fase moet men het verval van het recht tot sturen onderscheiden van de onmiddellijke intrekking. Een facultatief verval op grond van art. 38, § 1 Wegverkeerswet bedraagt ten minste acht dagen en ten hoogste vijf jaar. Er bestaat geen verval van nul dagen. Bij art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet is het verval niet automatisch verplicht bij een eerste feit, maar de rechter kan het opleggen. Wanneer de bestuurder minder dan twee jaar houder is van het rijbewijs B en veroordeeld wordt voor een overtreding met een motorvoertuig die tot een verval kan leiden, geldt art. 38, § 5 Wegverkeerswet en moet de rechter een verval uitspreken en minstens een theoretisch of praktisch examen opleggen.

Een beroepsinkomen als chauffeur verhindert op zichzelf geen rijverbod. De rechter kan wel luisteren naar de concrete gevolgen, de planning, de gezinssituatie en de inspanningen van de bestuurder. Een weekendbeperking van het effectief verval is onder art. 38, § 2bis Wegverkeerswet mogelijk in bepaalde gevallen, maar niet wanneer de rechter een alcoholslot oplegt of het herstel afhankelijk maakt van examens, onderzoeken of een opleiding. Bij een drugsdossier kan het daarom belangrijk zijn om vooraf goed te bepalen welk verzoek juridisch zinvol is.

Weigering van test of analyse is een eigen misdrijf

Sommige bestuurders denken dat weigeren veiliger is dan meewerken. Dat is meestal een gevaarlijke misvatting. De weigering van de speekseltest, speekselanalyse of bloedproef zonder wettige reden is een zelfstandig misdrijf onder art. 37bis, § 1, 5° Wegverkeerswet. Het is niet correct om te zeggen dat de weigering gewoon “gelijkgesteld” wordt met een positieve test; de wet bestraft de weigering zelf.

Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete voor een weigering onder art. 37bis, § 1, 5° Wegverkeerswet 2.000 tot 20.000 euro. Ook dit is niveau 1 en op deze eerste weigering staat geen gevangenisstraf. De rechter kan wel een verval van het recht tot sturen overwegen, en de weigering kan in de beoordeling van de houding van de bestuurder zwaar wegen.

Een wettige reden om niet te kunnen meewerken moet concreet zijn. Denk aan een medische of feitelijke onmogelijkheid die correct wordt vastgesteld. Een algemeen wantrouwen tegenover de politie, tijdsdruk omdat men passagiers vervoert of de vrees voor platformgevolgen is geen veilige basis om te weigeren. Wie professioneel rijdt, doet er net goed aan rustig te blijven, de documenten te vragen, geen overhaaste verklaringen af te leggen en later het dossier juridisch te laten controleren.

Bij de beoordeling van een weigering kijkt de advocaat onder meer naar de informatie die aan de bestuurder werd gegeven, de manier waarop de test werd aangeboden, de vermeldingen in het proces-verbaal en de vraag of er werkelijk sprake was van een weigering zonder wettige reden. Kleine feitelijke details kunnen belangrijk zijn: werd de bestuurder correct geïdentificeerd, kon hij de instructies begrijpen, is het tijdstip juist vermeld en stemt het vervolg van de procedure overeen met de wet?

Herhaling binnen drie jaar: van niveau 1 naar niveau 2

Een eerste inbreuk onder art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet is zwaar, maar herhaling maakt het dossier veel ernstiger. Bij herhaling van art. 34, § 2, art. 35 of art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet binnen drie jaar geldt art. 36 Wegverkeerswet. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij die herhaling 4.000 tot 50.000 euro en staat daarop een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar; dit is niveau 2.

Dat verschil is juridisch fundamenteel. Waar art. 37bis, § 1 op zichzelf niveau 1 is en geen gevangenisstraf kent, brengt art. 36 Wegverkeerswet bij herhaling een niveau 2-straf mee. Binnen niveau 2 bepaalt art. 27 Sw. dat de gevangenisstraf de laatst te overwegen straf is; de rechter moet motiveren waarom een andere straf niet volstaat. Andere straffen, zoals een werkstraf van meer dan 120 tot 300 uur of een probatiestraf van meer dan 12 maanden tot 2 jaar, kunnen afhankelijk van het dossier aan bod komen.

Bij een nieuwe herhaling binnen drie jaar na de tweede veroordeling kan een straf van niveau 3 worden opgelegd. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete dan 8.000 tot 100.000 euro en gaat het om een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar. Het vroegere afzonderlijke art. 37bis, § 2 bestaat sinds 1 september 2026 niet meer; herhaling van een drugsinbreuk loopt via art. 36 Wegverkeerswet.

Naast de geldboete speelt art. 38, § 6 Wegverkeerswet. Bij herhaling binnen drie jaar van onder meer art. 37bis, § 1 moet de rechter een verval van ten minste drie maanden opleggen, met de vier examens en onderzoeken. Bij een volgende herhaling gaat het minimum naar zes maanden, daarna naar negen maanden. Art. 38, § 6 gaat niet over de hoogte van de geldboete, maar over het verplichte verval en de herstelvoorwaarden.

Ongeval met passagier of derde: verkeer, letsel en zwaardere kwalificaties

Wanneer een ride-sharing chauffeur onder invloed van substanties betrokken raakt bij een ongeval, wordt het dossier ruimer dan art. 37bis Wegverkeerswet. Er kan dan schade zijn aan passagiers, voetgangers, fietsers, andere bestuurders of voertuigen. De burgerlijke aansprakelijkheid, de verzekeringsdekking en de strafrechtelijke kwalificatie moeten dan apart worden onderzocht.

Sinds 1 september 2026 geldt voor doding in het verkeer art. 107 Sw. en voor integriteitsaantasting in het verkeer art. 218 Sw. Deze bepalingen gelden bij het deelnemen aan het verkeer, niet enkel bij een klassiek ongeval. Zij vereisen een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij art. 107 Sw. 250 tot 12.500 euro en bij art. 218 Sw. 250 tot 6.250 euro; de kwalificatie, het strafniveau en de concrete straf hangen af van de gevolgen en het ernstige gebrek.

Wanneer een bestuurder iemand doodt in het verkeer terwijl hij door substanties in een soortgelijke staat verkeert als dronkenschap, gaat het niet om de gewone doding in het verkeer maar om art. 107/1, 6° Sw. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij art. 107/1 Sw. 250 tot 20.000 euro en gaat het om niveau 4, met een gevangenisstraf van meer dan vijf tot tien jaar. Bij letsel is diezelfde toestand een verzwarende factor van art. 218/1, 6° Sw. binnen de beoordeling van art. 218 Sw.; art. 218/1 Sw. is geen zelfstandig misdrijf.

Ook andere gedragingen kunnen de zaak zwaarder maken. Doodt een bestuurder iemand terwijl hij een mobiel elektronisch apparaat met een scherm vasthoudt of manipuleert, door het rode licht rijdt, meer dan 40 km/u te snel rijdt, meer dan 30 km/u te snel rijdt binnen de bebouwde kom, in een zone 30, schoolomgeving, erf of woonerf, een vierdegraadsovertreding begaat, zonder vereist rijbewijs rijdt of rijdt zonder opgelegd alcoholslot, dan gaat het om art. 107/1 Sw. Rood licht negeren en een mobiel elektronisch apparaat met een scherm vasthouden zijn in de verkeersindeling overtredingen van de derde graad, maar bij dodelijke gevolgen kunnen zij binnen art. 107/1 Sw. bijzonder zwaar doorwegen.

Bewijs betwisten: speekselanalyse, bloedanalyse en proces-verbaal

Een verweer in een drugsdossier begint zelden met één magische zin. Meestal gaat het om een nauwgezette controle van de hele keten: waarom werd de bestuurder gecontroleerd, welke test werd afgenomen, wanneer gebeurde dat, welke analyse volgde, welk laboratoriumresultaat zit in het dossier en hoe worden de grenswaarden vermeld? Bij een ride-sharing chauffeur moet daarnaast worden nagegaan of het tijdstip van de rit, de passagiersgegevens, de locatie en de verklaringen correct worden weergegeven.

Art. 62 Wegverkeerswet bepaalt dat processen-verbaal bewijskracht hebben zolang het tegendeel niet is bewezen. Sinds 1 juli 2026 moet het afschrift aan de geïdentificeerde overtreder, de houder van de kentekenplaat of de gebruikelijke bestuurder worden gezonden binnen dertig dagen te rekenen van de datum van de misdrijven. Wanneer identiteit of adres niet meteen kunnen worden vastgesteld, begint de termijn pas te lopen zodra dat wel kan. Voor Vlaamse gewestelijke regels geldt een termijn van veertien dagen, te rekenen van de datum van vaststelling van de misdrijven.

De advocaat zal nagaan of het afschrift tijdig werd verzonden, maar ook of het proces-verbaal intern coherent is. Een uurverschil, een onduidelijke aanduiding van de test, een ontbrekende vermelding over de analyse of een onduidelijk staal kan vragen oproepen. Dat betekent niet automatisch dat het dossier wegvalt; het betekent wel dat de rechter een helder beeld moet krijgen van wat precies is gebeurd.

Bij een bloedanalyse is het laboprotocol vaak een belangrijk aandachtspunt. De bloedproef wordt alleen afgenomen wanneer een speekselanalyse niet kan gebeuren of wanneer noch test noch analyse mogelijk was. Wie meer wil weten over die bewijscontrole vindt een verwant artikel over bloedanalyse bij drugs en het laboprotocol. Voor algemene informatie over deze categorie verkeerszaken kunt u ook terecht op Meer over Drugs.

Platform, verzekering en werkgever: gevolgen buiten de politierechtbank

De politierechtbank beslist over de strafrechtelijke gevolgen, maar een ride-sharing chauffeur moet vaak ook rekening houden met contractuele en verzekeringsrechtelijke gevolgen. Een platform kan voorwaarden opleggen rond geldigheid van het rijbewijs, veiligheid, meldingsplichten en strafrechtelijke feiten. Dit artikel bespreekt die voorwaarden niet platform per platform, omdat ze kunnen wijzigen en geen onderdeel zijn van de Wegverkeerswet. Wel is duidelijk dat een tijdelijke intrekking of een verval van het recht tot sturen het uitvoeren van ritten onmogelijk kan maken.

Ook de verzekering moet correct worden bekeken. De BA-autoverzekering beschermt in beginsel slachtoffers, maar de verzekeraar kan in bepaalde omstandigheden nadien vragen stellen over de omstandigheden van het ongeval en over eventuele contractuele rechten. Bij lichamelijke schade wordt de schadebegroting in België vaak benaderd aan de hand van de Indicatieve Tabel, die niet bindend is. Voor zuiver strafrechtelijke vervolging onder art. 37bis staat de verzekeraar niet centraal, maar bij een ongeval verandert dat snel.

Wanneer de chauffeur via een vennootschap werkt, met een huurwagen rijdt of voor een vlootbeheerder rijdt, kunnen bijkomende documenten relevant zijn: huurovereenkomst, gebruiksreglement, platformvoorwaarden, verzekeringspolis en eventuele meldingsdocumenten. Het is verstandig die stukken tijdig te verzamelen. De strafrechter beslist niet over elke contractuele discussie, maar de praktische gevolgen van een rijverbod of veroordeling kunnen wel de strategie beïnvloeden.

De rechtsbijstandsverzekering in verkeerszaken betaalt meestal het ereloon van de advocaat, op voorwaarde dat de polis dekking verleent. Die waarborg zit bij veel bestuurders al in de BA-autoverzekering of in de familiale polis. Bij een procedure kiest de cliënt zelf zijn advocaat op grond van art. 156 van de Wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen; de tussenkomst blijft wel afhankelijk van de polisvoorwaarden, plafonds en uitsluitingen. Via Gratis advocaat vindt u meer uitleg over rechtsbijstand als verzekeringswaarborg en over de vrije keuze van advocaat.

Procedure voor de politierechtbank en belangrijke termijnen

Een drugsdossier volgt meestal niet het eenvoudige traject van een onmiddellijke inning. Na de controle, de analyse en het proces-verbaal kan het parket beslissen hoe het dossier verdergaat. Soms volgt een minnelijke schikking, soms een dagvaarding voor de politierechtbank. Een minnelijke schikking komt van het parket op grond van art. 216bis Sv. en is geen erkenning van schuld en geen veroordeling. Tegenover een eventueel slachtoffer geldt betaling wel als onweerlegbaar vermoeden van fout.

De betalingstermijn voor een minnelijke schikking wordt door de procureur bepaald en bedraagt ten minste vijftien dagen en ten hoogste drie maanden. Wanneer er een bevel tot betalen in verkeerszaken volgt, bedraagt de betalingstermijn dertig dagen na ontvangst en kan beroep worden ingesteld bij de politierechtbank binnen dertig dagen bij verzoekschrift. Bij een vonnis bij verstek bedraagt de termijn voor verzet vijftien dagen. Hoger beroep moet in beginsel binnen dertig dagen worden ingesteld; het openbaar ministerie krijgt tien bijkomende dagen, maar enkel wanneer de beklaagde of de burgerrechtelijk aansprakelijke partij eerst zelf beroep instelde.

De verjaring van de strafvordering voor inbreuken op de Wegverkeerswet en de uitvoeringsbesluiten bedraagt drie jaar vanaf de dag waarop de overtreding is begaan, op grond van art. 68 Wegverkeerswet. Voor misdrijven uit het Strafwetboek gelden andere termijnen: tien jaar voor niveaus 1, 2 en 3 en vijftien jaar voor niveaus 4, 5 en 6. De verjaring loopt niet meer vanaf de dag van de aanhangigmaking bij het vonnisgerecht; de schorsing blijft bestaan.

Wie als chauffeur wordt gedagvaard, moet niet alleen naar de straf kijken maar ook naar de timing van het werk. Een eventuele onmiddellijke intrekking, een later verval, herstelonderzoeken en examens kunnen elkaar opvolgen. Het kantoor in Antwerpen van Beboet.be behandelt verkeersdossiers met oog voor die praktische planning, zonder een resultaat te beloven. Een advocaat kijkt uw dossier kort na en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan.

Rijongeschiktheid, herstelvoorwaarden en medische context

Een drugsdossier kan ook aanleiding geven tot vragen over rijgeschiktheid. Dat is niet hetzelfde als de straf voor art. 37bis Wegverkeerswet. Art. 42 Wegverkeerswet gaat over lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid om te rijden. Wanneer de rechter die ongeschiktheid vaststelt, moet het verval worden uitgesproken. De discretionaire stap zit in de vaststelling van de ongeschiktheid, niet in het verval eens die ongeschiktheid is vastgesteld.

Sinds 1 september 2026 geldt art. 42 Wegverkeerswet ook bij een veroordeling wegens art. 107, 107/1 of 218 Sw. Dat kan bijvoorbeeld relevant worden wanneer een ernstig verkeersdossier samenhangt met medische, psychologische of middelenproblematiek. De wet spreekt over lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid; “rijvaardigheid” is hier geen afzonderlijke wettelijke grond. Herziening kan via art. 44 Wegverkeerswet, ten vroegste zes maanden na de dag van de uitspraak van het in kracht van gewijsde gegane vonnis, via een verzoekschrift aan het openbaar ministerie voor het gerecht dat het verval uitsprak. De beslissing komt toe aan dat gerecht.

Herstelvoorwaarden moeten precies worden benoemd. Art. 38, § 3 Wegverkeerswet kent vijf mogelijke voorwaarden: een theoretisch examen, een praktisch examen, een geneeskundig onderzoek, een psychologisch onderzoek en een specifieke opleiding bepaald door de Koning. De vier examens en onderzoeken zijn van rechtswege verplicht bij art. 38, § 6 Wegverkeerswet en bij samenloop met art. 107, 107/1 of 218 Sw. Daarbuiten kan de rechter ze opleggen op grond van art. 38, § 3 Wegverkeerswet.

Voor een beroepschauffeur is het cruciaal om het onderscheid te maken tussen een tijdelijk strafrechtelijk verval, een onmiddellijke intrekking en een ongeschiktheidsverval. De praktische uitkomst kan vergelijkbaar lijken — niet mogen rijden — maar de juridische weg terug is verschillend. Bij herstelvoorwaarden moet de bestuurder wachten tot hij aan de voorwaarden voldoet en het herstel in het recht tot sturen effectief mogelijk is.

Praktische voorbeelden voor Uberchauffeurs

Voorbeeld één: een chauffeur wordt om 23.30 uur gecontroleerd na een rit en legt een positieve speekseltest af. Hij vervoert op dat moment geen passagier meer, maar staat nog ingelogd in de app. De politie legt een rijverbod van twaalf uur op grond van art. 61ter, § 1 Wegverkeerswet op en laat een speekselanalyse volgen. Als de analyse de aanwezigheid boven de grenswaarde bevestigt, kan vervolging onder art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet volgen. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete dan 2.000 tot 20.000 euro.

Voorbeeld twee: een chauffeur weigert de speekseltest omdat hij vreest dat zijn account zal worden geblokkeerd. Dat motief is geen wettige reden op zich. De weigering kan worden vervolgd als zelfstandig misdrijf onder art. 37bis, § 1, 5° Wegverkeerswet. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete ook dan 2.000 tot 20.000 euro. De weigering kan bovendien aanleiding geven tot het rijverbod ter plaatse en tot verdere procedurele gevolgen.

Voorbeeld drie: een chauffeur heeft binnen drie jaar al een veroordeling voor art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet en wordt opnieuw vervolgd. Dan kan art. 36 Wegverkeerswet spelen. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij herhaling 4.000 tot 50.000 euro en staat daarop een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, niveau 2. Daarnaast kan art. 38, § 6 Wegverkeerswet een verplicht verval van ten minste drie maanden met de vier examens en onderzoeken meebrengen.

Voorbeeld vier: een chauffeur rijdt na een uitgesproken verval toch verder om inkomsten te behouden. Dat is een afzonderlijk zwaar feit. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete voor sturen tijdens verval onder art. 48, § 1 Wegverkeerswet 5.000 tot 20.000 euro, met gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een verplicht verval van ten minste drie maanden en ten hoogste vijf jaar of voorgoed. Voor feiten vanaf 1 november 2026 moet de rechter het voertuig verbeurd verklaren wanneer het eigendom is van de bestuurder, tenzij hij uitdrukkelijk motiveert waarom niet.

Wat u best doet na een positieve controle

Blijf in de eerste plaats rustig en probeer de situatie niet op straat uit te vechten. Noteer voor uzelf zo snel mogelijk het uur, de plaats, de reden van de controle, wie aanwezig was, welke test werd afgenomen en welke documenten u kreeg. Als er passagiers waren, kan het nuttig zijn hun identiteit of ritgegevens later te kunnen terugvinden, zonder zelf druk uit te oefenen op getuigen.

Leg geen uitgebreide verklaringen af uit paniek. U mag feitelijk meewerken aan de wettige controle, maar u bent niet verplicht om speculatieve verklaringen te geven over gebruik, tijdstippen of hoeveelheden wanneer u dat niet zeker weet. Onnauwkeurige spontane uitspraken kunnen later tegen u worden gebruikt of tot verwarring leiden. Vraag een kopie of afschrift van de documenten die u worden meegedeeld en bewaar ook meldingen van het platform wanneer die relevant zijn.

Controleer daarna de procedure. Werd na een positieve speekseltest een rijverbod van twaalf uur opgelegd? Werd een speekselanalyse uitgevoerd, of waarom niet? Indien een bloedproef volgde, blijkt uit het dossier waarom de speekselanalyse niet kon gebeuren? Is het afschrift van het proces-verbaal tijdig verzonden? Werden de grenswaarden en de stof correct vermeld? Deze vragen bepalen vaak of een zinvol verweer mogelijk is.

Neem ook uw verzekeringspolissen erbij. De rechtsbijstand kan in verkeerszaken een groot deel van de verdediging financieel mogelijk maken, maar de polisvoorwaarden bepalen de concrete tussenkomst. Een chauffeur met een druk werkschema doet er goed aan meteen te bekijken wie de verzekeraar is, welk polisnummer geldt en of er een afzonderlijke rechtsbijstandsverzekeraar is. Dat is geen gunst van het kantoor, maar een recht dat uit de verzekeringsdekking en de vrije keuze van advocaat voortvloeit.

Lees ook

Conclusie: laat de controle, de analyse en uw rijbewijs samen beoordelen

Voor een ride-sharing chauffeur is een positieve controle op verdovende middelen nooit een detail. Art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet bestraft de aanwezigheid boven de wettelijke grenswaarde, aangetoond door speekselanalyse of bloedanalyse. Concrete beïnvloeding moet voor dat misdrijf niet bewezen worden. Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 bedraagt de geldboete 2.000 tot 20.000 euro, zonder gevangenisstraf bij een eerste feit omdat het om niveau 1 gaat, maar met een mogelijk verval van het recht tot sturen.

De procedure begint vaak met een speekseltest. Na een positieve speekseltest volgt een rijverbod van twaalf uur en daarna in beginsel een speekselanalyse. Een bloedproef is uitzonderlijker en komt aan bod wanneer de speekselanalyse niet kan gebeuren of wanneer test en analyse onmogelijk waren. Er is geen onmiddellijke inning voor deze inbreuk, maar wel een consignatie van 1.386 euro in de wettelijk bepaalde gevallen. Bij herhaling binnen drie jaar kan art. 36 Wegverkeerswet de zaak naar niveau 2 brengen, met veel zwaardere gevolgen.

Wie professioneel rijdt via Uber of een ander ride-sharing platform moet bovendien verder kijken dan de boete. Een onmiddellijke intrekking, een later verval, herstelvoorwaarden, platformregels, verzekeringsvragen en eventuele schadeclaims kunnen samen bepalen of u nog kunt werken. Verzamel daarom alle documenten, controleer uw rechtsbijstandsverzekering en laat de wettigheid van de controle, de analyse en het proces-verbaal nakijken.

Wilt u weten welke stappen in uw dossier zinvol zijn, gebruik dan de online hulpmiddelen en bezorg de relevante stukken. Een advocaat kijkt uw dossier kort na en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan. Zo wordt niet alleen naar de geldboete gekeken, maar ook naar uw rijbewijs, uw beroepsinkomen en de concrete verdedigingsmogelijkheden voor de politierechtbank.

Hulp nodig?

Bij verkeerszaken betaalt de rechtsbijstand in uw autoverzekering meestal het ereloon van uw advocaat — en u kiest zelf wie u verdedigt.

Wettelijke bronnen

• Wegverkeerswet — wegcode.be
• Wegcode (KB 1 december 1975)

Lees onze volledige gids over drugs