Rijden zonder verzekering of keuring? Boete & straf 2026

In België is de burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering (de BA-autoverzekering) wettelijk verplicht voor elk motorrijtuig dat op de openbare weg komt. De strafbepaling staat in de WAM — de Wet van 21 november 1989 — meer bepaald in artikel 22 §1. Rijden zonder geldige verzekering is dus geen lichte administratieve fout, maar een strafrechtelijk misdrijf. Belangrijk: niet alleen de bestuurder, maar ook de eigenaar en de houder van het voertuig kunnen worden vervolgd.

Art. 22, § 1 WAM is niet omgezet naar een strafniveau en luidt nog "gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en geldboete van 100 tot 1.000 euro, of een van die straffen alleen". Via art. 78, § 1, eerste lid, 8° Sw. wordt een strafmaximum van acht dagen tot twaalf maanden gevangenisstraf echter gelezen als een straf van niveau 1, en op niveau 1 bestaat geen gevangenisstraf. De geldboete volgt art. 78, § 1, tweede lid Sw.: de bedragen uit de bijzondere wet vermenigvuldigd met 10. Er komt geen bijkomende factor 1,25 bovenop — die factoren sluiten elkaar uit.

Wie onverzekerd rijdt, riskeert dus:

• • Geldboete: effectief €1.000 tot €10.000 (art. 78, § 1, tweede lid Sw. × 10).
• • Geen gevangenisstraf: het gaat om een straf van niveau 1.
• • Facultatief verval van het recht tot sturen van acht dagen tot vijf jaar of voorgoed (art. 24, 1° WAM).
• • Verbeurdverklaring van het voertuig is mogelijk (art. 24, 2° WAM).
• • Immobilisering of beslag op het voertuig of de kentekenplaten wanneer er redenen zijn om aan te nemen dat de dekking ontbreekt (art. 20 WAM).

Een reëel verweermiddel zit in art. 22, § 1, tweede lid WAM: de houder en de bestuurder zijn alleen strafbaar wanneer zij wisten dat de aansprakelijkheid niet gedekt was. Let wel: art. 22 WAM staat in de limitatieve lijst van art. 38, § 6 Wegverkeerswet, zodat herhaling binnen drie jaar tot een verplicht verval van ten minste drie maanden leidt.

Het Gemeenschappelijk Waarborgfonds en het regres

De zwaarste financiële klap is vaak niet de boete, maar het Belgisch Gemeenschappelijk (Motor)Waarborgfonds (BGWF). Veroorzaakt u onverzekerd een ongeval met schade aan derden, dan vergoedt het Waarborgfonds het slachtoffer in uw plaats. Vervolgens oefent het fonds regres uit op u als onverzekerde bestuurder: u betaalt het volledige uitgekeerde bedrag uit eigen zak terug. Bij een ongeval met een gewonde loopt die claim al snel op tot €17.000 of meer, los van uw strafzaak. Daarom is snel juridisch advies essentieel — vaak draait de discussie niet om het ontbreken van dekking, maar om wie effectief reed of de juiste persoon wordt vervolgd.

Rijden met een verlopen of vervallen keuringsbewijs (de technische keuring of autokeuring) is eveneens strafbaar, maar valt buiten het gradensysteem: het staat niet in het KB van 30 september 2005 dat de overtredingen per graad aanwijst. Het wordt beteugeld door art. 4 van de wet van 21 juni 1985 betreffende de technische eisen waaraan elk voertuig voor vervoer te land moet voldoen, een wet die door de wet van 25 mei 2026 mee werd gewijzigd. Er hoort dus geen graad en geen vast inningsbedrag bij, en de concrete strafvork moet per dossier worden nagekeken. Bij een lang verlopen keuring — doorgaans meer dan zes maanden — riskeert u een dagvaarding voor de politierechtbank.

U mag niet zomaar blijven rijden zodra de keuring verlopen is. Er geldt slechts een beperkte uitzondering: rijden mag in principe enkel langs de kortste weg naar een keuringsstation (met een geldige afspraak) of naar een hersteller. Bovendien kan uw verzekeraar bij een ongeval de dekking weigeren of de schade op u verhalen als er een oorzakelijk verband met de technische staat van het voertuig bestaat.

Verwar deze technische keuring niet met de medische geschiktheid om te rijden; daarvoor verwijzen wij naar rijongeschiktheid en artikel 42. Een diepere analyse leest u in ons detailartikel over de vervallen technische keuring en de gevolgen.

Niet elke zaak op deze pagina gaat over verzekering of keuring. Ook problemen met de nummerplaat of de inschrijving komen geregeld voor: een ontbrekende, onleesbare, afgedekte of vervalste kentekenplaat, of rijden met een niet-correct ingeschreven voertuig. Daarbij spelen vooral artikel 62bis van de Wegverkeerswet (het belemmeren van de vaststelling van overtredingen) en het KB van 20 juli 2001 over de inschrijving van voertuigen.

De strafbepaling voor artikel 62bis staat in artikel 29bis Wegverkeerswet: het gaat om een straf van niveau 1 — dus geen gevangenisstraf — met, in afwijking van art. 36, negende lid, 1° en art. 38, negende lid, 1° Sw., een geldboete van 800 tot 8.000 euro nominaal, met 2,5 opdeciemen dus €1.000 tot €10.000. Sinds 1 september 2026 vereist art. 62bis bovendien opzet: het is verboden zo'n uitrusting of middel opzettelijk bij zich te hebben.

Net zoals bij art. 29, § 4, laatste lid geldt ook voor art. 62bis een verdubbeling: art. 29bis, tweede lid bepaalt uitdrukkelijk dat de geldboete wordt verdubbeld bij herhaling binnen drie jaar, te rekenen van de dag van de uitspraak van een vorig veroordelend vonnis met toepassing van dezelfde bepaling dat in kracht van gewijsde is gegaan — dus €2.000 tot €20.000. De uitrusting of het middel wordt bovendien onmiddellijk in beslag genomen, zelfs als het niet aan de overtreder toebehoort, en verbeurd verklaard overeenkomstig art. 53, § 2, 1° Sw. of art. 216bis Sv., waarna het wordt vernietigd. Zeker bij een afgedekte of vervalste plaat wordt een dossier dus sneller ernstig dan bestuurders verwachten.

Belangrijk is ook het nummerplaat-vermoeden: staat een voertuig op uw naam ingeschreven, dan wordt u in beginsel vermoed de bestuurder te zijn op het ogenblik van de overtreding. Dat vermoeden is weerlegbaar — verdediging blijft mogelijk — maar u bent wel de eerste die wordt aangeschreven en moet dus snel en correct reageren.

Niet elke verkeersinbreuk leidt tot een dagvaarding. Veel lichtere overtredingen worden afgehandeld via de bekende 4 graden met vaste perceptiebedragen voor de onmiddellijke inning. Dit zijn vaste sommen — geen geldboete met vermenigvuldigingsfactor. Bovenop dit bedrag komt een administratieve toeslag van € 10,67 (tarief 2026, art. 65, § 1 Wegverkeerswet). Bij een veroordeling komen daar de bijdrage van € 250 aan het Fonds voor hulp aan slachtoffers en gerechtskosten van ongeveer € 100 tot € 200 bij. Bij een rechterlijke veroordeling komt er wel een administratieve toeslag bij (basisbedrag € 25,32, tarief 2026 € 30,56, art. 162ter Wetboek van Strafvordering) wanneer de feiten vooraf niet het voorwerp waren van een onmiddellijke inning of minnelijke schikking, of wanneer een voorgestelde minnelijke schikking niet kon worden uitgevoerd. Verwar die niet met de andere toeslagen: art. 65, § 1 Wegverkeerswet (basisbedrag € 8,84, jaarlijks aangepast op 1 januari aan de consumptieprijsindex van november van het voorgaande jaar — tarief 2026 € 10,67) hoort bij de onmiddellijke inning, art. 65/1 Wegverkeerswet (basisbedrag € 25,32, jaarlijks aangepast op 1 januari) bij het bevel tot betalen in verkeerszaken bovenop de met 35 % verhoogde geldsom, en € 30,56 bij het bevel tot betalen van art. 216bis/1 Wetboek van Strafvordering (gemeen strafrecht, eveneens jaarlijks aangepast op 1 januari).

* De onmiddellijke inning is uitgesloten wanneer een overtreding van de vierde graad wordt vastgesteld (art. 6, e) en art. 7, e) van het KB van 19 april 2014). Het tarief van € 520 uit art. 2 van dat KB dient in de praktijk vooral als consignatiebedrag voor wie geen woonplaats in België heeft.

De onmiddellijke inning is trouwens in meer gevallen uitgesloten: wanneer de overtreder jonger is dan 18 jaar; bij meer dan 40 km/u te snel; bij meer dan 30 km/u te snel binnen de bebouwde kom, in een zone 30, schoolomgeving, woonerf of erf; bij een overtreding van de vierde graad; bij een overtreding van de derde graad die tegelijk met een andere overtreding wordt vastgesteld; en wanneer het totaalbedrag boven € 382 uitkomt.

Komt een zaak voor de politierechtbank, dan gelden niet de vaste perceptiebedragen maar de effectieve rechterlijke geldboetes, die volgen uit de bedragen die de Wegverkeerswet sinds 1 september 2026 in elk artikel noemt, vermeerderd met de opdeciemen (x 1,25): €100–€2.500 voor de eerste graad (art. 29, § 2), € 200 tot € 2.500 voor de tweede graad (art. 29, § 1, derde lid; bij herhaling binnen drie jaar verdubbeld), €300–€5.000 voor de derde graad (art. 29, § 1, tweede lid) en €400–€5.000 voor de vierde graad (art. 29, § 1, eerste lid). Voor betaling of een aanmaning: uw verkeersboete betalen. Lichtere feiten zoals snelheidsovertredingen en gsm achter het stuur behandelen wij apart; zwaardere feiten zoals alcohol en drugs in het verkeer of een vluchtmisdrijf vallen buiten deze vaste tarieven.

Na een controle kunt u verschillende documenten ontvangen. Sinds de wijziging van artikel 62 Wegverkeerswet door de wet van 25 mei 2026 (in werking op 1 juli 2026) wordt het afschrift van het proces-verbaal aan de geïdentificeerde overtreder, de houder van de kentekenplaat of de gebruikelijke bestuurder gezonden binnen een termijn van dertig dagen, te rekenen van de datum van de misdrijven; kunnen hun identiteit of adres niet meteen worden vastgesteld, dan begint die termijn pas te lopen zodra dat wel kan. Art. 62 bepaalt zelf enkel dat processen-verbaal bewijskracht hebben zolang het tegendeel is bewezen; dat een te laat verstuurd afschrift die bijzondere bewijswaarde doet vervallen, volgt uit vaste rechtspraak en niet uit de wettekst. Bij lichtere inbreuken volgt vaak een onmiddellijke inning; bij zwaardere of betwiste feiten — rijden zonder verzekering, een ernstige keuringsovertreding — kan het parket beslissen u te dagvaarden voor de politierechtbank.

Wordt u bij verstek veroordeeld, dan geldt voor verzet een termijn van 15 dagen en voor hoger beroep 30 dagen. Inbreuken op de Wegverkeerswet en haar uitvoeringsbesluiten verjaren na drie jaar, te rekenen van de dag waarop de overtreding is begaan (art. 68 Wegverkeerswet); er bestaat geen termijn van twee jaar en geen getrapt stelsel naargelang de zwaarte. Voor misdrijven uit het Strafwetboek — doding in het verkeer (art. 107, niveau 3), verzwaarde doding in het verkeer (art. 107/1, niveau 4) en het veroorzaken van een integriteitsaantasting in het verkeer (art. 218, niveau 2) — geldt tien jaar voor de strafniveaus 1, 2 en 3 en vijftien jaar voor de niveaus 4, 5 en 6 (art. 21 van de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering, zoals gewijzigd met ingang van 1 september 2026). Dat beide regimes naast elkaar bestaan, volgt uit art. 25 van de voorafgaande titel: art. 21 geldt voor bijzondere wetten enkel “voor zover die wetten niet anders bepalen”, en art. 68 Wegverkeerswet bepaalt wél anders. De stuiting van de verjaring bestaat niet meer: art. 22 van de voorafgaande titel is opgeheven bij de wet van 9 april 2024, art. 60, met ingang van 28 april 2024, en art. 23 bepaalt sindsdien dat de termijn niet opnieuw begint te lopen vanaf de aanhangigmaking van de strafvordering. Onderzoeks- of vervolgingsdaden doen de klok dus niet langer hervatten. De schorsing (art. 24) blijft wel bestaan wanneer de wet dat bepaalt of wanneer een wettelijk beletsel de instelling van de strafvordering verhindert. Laat de verjaring in uw dossier altijd concreet nakijken.

Bij herhaling wordt de straf zwaarder. De wet voorziet daarvoor in artikel 38, § 6 Wegverkeerswet, dat het verplichte verval bij herhaling regelt: bij een eerste herhaling binnen drie jaar minstens drie maanden, daarna zes en vervolgens negen maanden, telkens met de vier examens en onderzoeken. Overtredingen van de tweede en derde graad vallen er niet onder. Wel wordt voor overtredingen van de tweede, derde en vierde graad de geldboete verdubbeld bij herhaling binnen drie jaar (art. 29, § 4, laatste lid). Een tweede zwaar dossier binnen de wettelijke termijn leidt wel tot een strengere beoordeling, een langer rijverbod en vaak verplichte herstelexamens. Meer hierover op herhaling in verkeerszaken.

Een verkeersdossier draait zelden alleen om "de boete". Vaak gaat het ook over bewijs, de identiteit van de bestuurder, procedurefouten, het rijverbod, de verzekeringsgevolgen of het regres door het Waarborgfonds. Een gespecialiseerde verkeersadvocaat onderzoekt:

• • of de juiste persoon wordt vervolgd;
• • of de kwalificatie juridisch correct is;
• • of er ruimte is om een rijverbod te beperken;
• • of een inbeslagname kan worden aangevochten;
• • of een minnelijke regeling of mildere straf haalbaar is.

Voor veel bestuurders betaalt de rechtsbijstandsverzekering bij hun autopolis het ereloon van de advocaat, en u kiest zelf uw advocaat (art. 156 Verzekeringswet) — iets wat nog te weinig wordt nagekeken. Upload eenvoudig uw boete, PV of dagvaarding voor een gratis eerste inschatting, of vraag direct gratis bijstand aan.