Alcohol achter het stuur in België: boetes, straffen & rijverbod 2026

Wanneer we spreken over 'rijden onder invloed', maakt de Belgische wetgever een cruciaal onderscheid tussen alcoholintoxicatie en dronkenschap. Het is essentieel om deze twee uit elkaar te houden, want de strafmaten en de bewijsvoering verschillen.

Alcoholintoxicatie is een zuiver objectief gegeven: de wettelijke term voor het overschrijden van de toegestane alcohollimiet in uw bloed (uitgedrukt in promille) of in uw adem (mg/l UAL). De algemene wettelijke limiet bedraagt 0,5 promille, wat overeenkomt met 0,22 mg/l UAL. Zodra de ademanalyse of bloedproef aantoont dat u die grens bereikt of overschrijdt, bent u strafbaar — ongeacht of u zich nog in staat voelt om te rijden.

Voor de bestuurders van art. 34, § 3 geldt een lagere limiet: van ten minste 0,09 mg/l tot minder dan 0,35 mg/l (0,2 tot minder dan 0,8 g/l). Het gaat om bestuurders van een voertuig van de categorie C1, C, C1+E, C+E, D1, D, D1+E of D+E en om wie personen vervoert met een voertuig waarvoor dezelfde medische voorschriften gelden. Het KB van 19 april 2014 kent hier twee schijven: € 116 bij 0,09 tot minder dan 0,22 mg/l en € 179 bij 0,22 tot minder dan 0,35 mg/l. Beginnende bestuurders (minder dan twee jaar in het bezit van een rijbewijs B) vallen onder dezelfde algemene grens van 0,5 promille, maar worden bij overschrijding wél strenger bestraft (sneller een dagvaarding, een rijverbod en een verplicht herstelexamen).

Het verschil met dronkenschap. Waar intoxicatie door een toestel wordt gemeten, is dronkenschap een feitelijke beoordeling door de politie: het verlies van controle over uw daden door alcohol (dubbele tong, onvaste gang, gedesoriënteerd gedrag). U kunt geïntoxiceerd zijn zonder dronken te zijn, en omgekeerd kunt u veroordeeld worden voor dronkenschap zelfs zonder gemeten promille.

Promille omrekenen naar mg/l

• • 0,5 g/l = 0,22 mg/l UAL (algemene limiet)
• • 0,8 g/l = 0,35 mg/l UAL (zware categorie, art. 34, § 2)
• • 1,2 g/l = 0,50 mg/l UAL (geen onmiddellijke inning meer)
• • 1,8 g/l = 0,78 mg/l UAL (alcoholslot verplicht met motiveringsplicht)

De grootste bron van verwarring is dat er in België verschillende soorten bedragen bestaan. Houd dit strikt uit elkaar:

1. Onmiddellijke inning — een vast administratief bedrag dat u via overschrijving betaalt;
2. Minnelijke schikking — een voorstel van het Openbaar Ministerie;
3. Rechterlijke geldboete — een straf uitgesproken door de politierechter.

De geldende geldboetes. Bij een dagvaarding voor de politierechtbank spreekt de rechter een geldboete uit binnen de wettelijke vork: €250 tot €5.000 bij art. 34, §1, en €2.000 tot €20.000 bij art. 34, §2. Deze bedragen zijn de effectief geldende minima en maxima; de vaste bedragen van de onmiddellijke inning zijn daarvan te onderscheiden.

De promille-grenzen zijn afgerond; de mg/l-waarden zijn de wettelijke ijkpunten. Bedragen zijn exclusief verplichte bijdragen zoals het Slachtofferfonds en de gerechtskosten.

Een alcoholcontrole verloopt volgens een strikte wettelijke procedure in drie stappen.

1. De ademtest (de indicatie)

U blaast in een handtoestel dat geen exact cijfer geeft, maar een categorie aanduidt: S (Safe) onder 0,22 mg/l — u mag verder; A (Alarm) tussen 0,22 en 0,34 mg/l; P (Positief) vanaf 0,35 mg/l. U hebt het recht om vóór de test 15 minuten wachttijd te vragen (bijvoorbeeld na mondwater of een recente slok).

2. De ademanalyse (het wettelijk bewijs)

Blaast u 'Alarm' of 'Positief', dan volgt een meting met een zwaarder, geijkt toestel dat de exacte concentratie in mg/l UAL geeft. De uitgeprinte bon vormt het wettelijke bewijs. U mag onmiddellijk een tweede analyse vragen.

3. De bloedproef (de uitzondering)

Een bloedproef wordt enkel afgenomen wanneer een ademanalyse onmogelijk is (bijvoorbeeld na een ongeval met mondletsel, of een defect toestel). U kunt ook zelf om een bloedproef als tegenexpertise vragen.

Wat als u weigert?

Het weigeren van een ademtest, ademanalyse of bloedproef zonder geldige medische reden is zelf een misdrijf (Art. 34 §2, 3° Wegverkeerswet). Een weigering wordt bestraft volgens dezelfde zware categorie als een hoge intoxicatie (geldboete €2.000 – €20.000) en levert ter plaatse een rijverbod van twaalf uur op (art. 60, § 3, 3° Wegverkeerswet). 'Niet blazen' is dus zelden een uitweg en maakt uw situatie meestal erger, niet beter.

Naast de geldboete is het verlies van het rijbewijs de maatregel die bestuurders het meest vrezen. Bestuurlijke maatregelen en strafrechtelijke veroordelingen verschillen sterk.

Rijverbod ter plaatse (inhouding)

De wet van 25 mei 2026 heeft art. 60 Wegverkeerswet herschreven met ingang van 1 juli 2026. Er is nu één uniforme duur: het besturen is verboden gedurende twaalf uren te rekenen vanaf de vaststelling (art. 60, § 3), in drie gevallen — wanneer de ademanalyse ten minste 0,22 mg/l meet, wanneer de ademanalyse niet kan worden uitgevoerd en de ademtest ten minste 0,35 mg/l aangeeft, en bij weigering van de ademtest of de ademanalyse. De paragrafen 1/1, 2 en 4bis, waarin de oude trapjes van drie en zes uur stonden, zijn opgeheven. Voor de beroepscategorieën van art. 34, § 3 geldt dezelfde twaalf uur al vanaf 0,09 mg/l. Art. 60, § 4 voegt daaraan toe dat hetzelfde verbod van twaalf uren geldt wanneer de bestuurder duidelijke tekenen van alcoholopname vertoont of zich blijkbaar in de toestand van art. 35 bevindt zonder dat een test kan worden afgenomen. Volgens art. 60, § 5 wordt vóór hij opnieuw mag rijden een nieuwe ademtest of ademanalyse afgenomen; meet die opnieuw ten minste 0,22 mg/l of weigert hij, dan wordt het verbod met twaalf uren verlengd.

Onmiddellijke intrekking (15 dagen)

Uw rijbewijs kan onmiddellijk en preventief worden ingetrokken, nog vóór een rechter eraan te pas komt — standaard 15 dagen. Art. 55, § 1, 1° verwijst daarvoor naar de gevallen van art. 60, §§ 3 en 4, en art. 60, § 3 wordt sinds 1 juli 2026 al geactiveerd vanaf 0,22 mg/l. De intrekking wordt in beginsel bevolen door de procureur des Konings (art. 55, § 1, laatste lid); bij alcohol, drugs en zware snelheid kan de officier van gerechtelijke politie ze zelf bevelen (art. 55, § 2). Na vijftien dagen volgt teruggave (art. 56), tenzij de politierechtbank de termijn verlengt op vordering van de procureur (art. 55bis) — het parket beslist dat dus niet zelf. Dit is een veiligheidsmaatregel, geen straf.

Gerechtelijk rijverbod

Verschijnt u voor de politierechter, dan kan die een rechterlijk rijverbod uitspreken van 1 maand tot 5 jaar, in extreme gevallen levenslang.

De 4 herstelexamens

Om uw rijbewijs terug te krijgen, kan de rechter de vier herstelexamens opleggen: (1) theoretisch rijexamen, (2) praktisch rijexamen, (3) medisch onderzoek en (4) psychologisch onderzoek. Bij herhaling binnen drie jaar zijn alle vier verplicht (art. 38, § 6). In sommige dossiers rijst ook de vraag naar rijongeschiktheid volgens artikel 42.

Het alcoholslot

Bij een veroordeling op grond van art. 34, §2 Wegverkeerswet kan de rechter u verplichten met een alcoholslot (art. 37/1 Wegverkeerswet) te rijden; dat is verplicht vanaf 0,78 mg/l uitgeademde alveolaire lucht of 1,8 g/l bloed. Legt de rechter het in zo'n geval niet op, dan moet hij dat uitdrukkelijk motiveren. Het toestel belet dat de wagen start zolang u niet nuchter blaast.

1. De onmiddellijke inning. Bij lagere waarden (tot minder dan 0,50 mg/l of 1,2 g/l) krijgt u meestal binnen enkele weken een pro justitia en een uitnodiging tot betaling. Betaalt u correct en tijdig, dan dooft de strafvordering uit: geen strafblad, geen rechter.

2. De minnelijke schikking. Betaalt u de inning niet, of oordeelt het parket dat een inning te licht is, dan kan de Procureur des Konings een (hogere) minnelijke schikking voorstellen. Ook hier sluit betaling het dossier.

3. De dagvaarding. Bij de zwaarste categorie (vanaf 0,50 mg/l of 1,2 g/l), dronkenschap, een ongeval, weigering of recidive wordt u gedagvaard voor de politierechtbank. Daar beslist de rechter over de geldboete (€250–€5.000 bij art. 34, §1, of €2.000–€20.000 bij art. 34, §2), het rijverbod, de herstelexamens en andere maatregelen.

Bent u gedagvaard? Laat u dan bijstaan door een gespecialiseerd advocaat. Via uw rechtsbijstandsverzekering is die bijstand bovendien vaak volledig gratis. Wie documenten van politie, parket of rechtbank ontving, kan meteen gratis juridische bijstand aanvragen.

De Belgische verkeerswet straft hardleerse overtreders streng. Er is sprake van herhaling of recidive wanneer u binnen 3 jaar opnieuw wordt veroordeeld voor rijden onder invloed. Artikel 36 Wegverkeerswet voorziet dan een eigen, zwaardere strafvork van €4.000 tot €50.000 met een straf van niveau 2 (gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar); artikel 38 §6 voegt daar een verplicht rijverbod en de vier herstelexamens aan toe.

Recidive weegt zwaar door: wat bij een eerste inbreuk nog met een onmiddellijke inning eindigt, leidt bij een tweede keer snel tot een dagvaarding, een langer rijverbod, de verplichte herstelexamens en een alcoholslot. Bij chronisch misbruik kan de rechter de medische rijongeschiktheid (artikel 42) inroepen, waardoor uw rijbewijs wordt afgenomen tot u medisch hersteld bent verklaard.

Wij baseren ons uitsluitend op de officiële Belgische wetgeving. De strafbaarstelling van alcohol in het verkeer staat in de Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968):

• • Artikel 34 — alcoholintoxicatie: §1 (vanaf 0,22 mg/l, geldboete €250 – €5.000); §2 zware categorie vanaf 0,35 mg/l én de weigering van de test (geldboete €2.000 – €20.000); §3 verlaagde grens voor bestuurders van categorie C/D.
• • Artikel 35 — dronkenschap.
• • Artikel 36 — herhaling: geen verdubbeling, maar een eigen strafniveau met een eigen vork. Wie binnen drie jaar na een veroordeling wegens art. 34, § 2, art. 35 of art. 37bis, § 1 opnieuw een van die bepalingen overtreedt, krijgt een straf van niveau 2: geldboete van €4.000 tot €50.000 en gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar. Bij een nieuwe herhaling binnen drie jaar na de tweede veroordeling kan de rechter een straf van niveau 3 opleggen, met een geldboete van €8.000 tot €100.000. De enige verdubbeling in het alcoholluik staat in art. 34, § 1, tweede lid, en geldt enkel voor § 1.
• • Artikel 37/1 — wettelijke basis voor het alcoholslot.
• • Artikel 38, in het bijzonder §6 — verval van het recht tot sturen en verplichte herstelexamens bij recidive.

Het Koninklijk Besluit van 1 december 1975 is het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer (de Wegcode) en regelt de testprocedures niet. De ademtest en de ademanalyse staan in de artikelen 59 en 60 van de Wegverkeerswet; de goedkeuring en de ijking van de toestellen in het Koninklijk Besluit van 12 oktober 2010. Voor de letterlijke wetteksten verwijzen wij naar ejustice.just.fgov.be en wegcode.be.

Rijden onder invloed gaat vaak gepaard met andere inbreuken. Op beboet.be vindt u ook informatie over een snelheidsovertreding, drugs in het verkeer, wat te doen bij een ongeval, de sancties voor vluchtmisdrijf en de boetes voor gsm-gebruik achter het stuur.